İnsanda toprak yeme isteği neden doğuyor?



Sandığımızdan daha yaygın olan toprak yeme alışkanlığı (jeofaji) kimi yerlerde bir beslenme bozukluğu olarak görülürken kimilerinde de teşvik ediliyor. Peki insanda toprak yeme isteği neden doğuyor?


İnsan neden toprak yer?

Sandığımızdan daha yaygın olan toprak yeme alışkanlığı (jeofaji) kimi yerlerde bir beslenme bozukluğu olarak görülürken kimilerinde de teşvik ediliyor. Peki insanda toprak yeme isteği neden doğuyor?
ABD’deki Cornell Üniversitesi’nden Sera Young’a göre toprak yeme alışkanlığı çok eskilere dayanıyor.
20 yıldır bu sorunu araştıran Young, Arjantin’den İran’a ve Namibya’ya kadar birçok ülkede görülen bu alışkanlığın tropik bölgesinde ve özellikle çocuklar ve hamile kadınlar arasında daha yaygın olduğunu tespit etmiş.
Young Tanzanya’da saha araştırması yaparken konuya ilgi duymaya başlamış. “Hamile kadınlarda demir eksikliğine bağlı anemi üzerine araştırma yapıyordum. Bir kadının evinde yerde oturmuş, hamileliğinde neyi severek yediğini sormuştum. ‘Günde iki kez duvardan toprak söküp yiyorum’ dedi” diye açıklıyor.
Bu cevap Young’ı çok şaşırtmış. “Toprak yemek öğrendiğimiz her şeye ters düşüyordu” diyor.
Gerçekten de Batı’da toprak yeme bir davranış bozukluğu olarak görülüyor, cam ve benzeri zararlı maddeleri yiyerek kendisine zarar vermeye çalışanlarla aynı kategoride değerlendiriliyor.

Afrika'da yaygın

Oysa Afrika’da Kamerun, Tanzanya, Kenya gibi ülkelerde toprak yemeye tabu gözüyle bakılmıyor. Young Kenya’da çalışırken, yemek için paketler halinde toprak satıldığını gördüğünde çok şaşırmış. Hatta bunlara karabiber vb. farklı tatların eklendiği de oluyormuş.


Tedavi edici mi?

O halde toprak yeme bir hastalıktan ziyade tedavi yöntemi olabilir mi? Toprak yemenin nedenleri konusunda üç açıklama var.
Fakat her toprak aynı değil. En makbul olanı, porselen çamuru olarak da bilinen ve birçok mineral içeren kaolin.
Kilin yapışma özelliği vardır; bu nedenle sindirim sistemindeki zararlı toksinlere yapışıp mide ağrısını gideriyor olabilir.
İkinci iddiaya göre kil, normal yiyeceklerde olmayan bazı besinler içeriyor. Kansızlık olarak da bilinen anemi vakalarında toprak yemeye sık rastlanıyor. O halde demir eksikliğini gidermek için demir bakımından zengin kil yeniliyor olabilir.
Aşırı açlık durumlarında toprak yendiği ya da bazı besin eksikliklerinin toprağı çekici kıldığı da söyleniyor. Ancak ilk iki önerme toprak yemenin yaygın olduğu ülkeler göz önünde bulundurulduğunda daha mantıklı görünüyor.

Kültürel nedenler

Hamilelikte kadının canının toprak çekmesi ise biyolojik nedenlerden çok kültürel nedenlere bağlanıyor. Kamerun’da kadınların hamileyken toprak yeme alışkanlığı, Avrupa ve Kuzey Amerika’dakilerin çikolata ve dondurmayı arzulaması gibi bir şey olabilir. Yani bu tür şeylere böyle bir istek duymaları bunların onlar için iyi olduğu anlamına gelmez.
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar kil yemenin arkasında bazı biyolojik ve uyumla ilgili nedenler olabileceğini gösteriyor.
Filler, primatlar, inekler, papağanlar ve yarasalarda da kil yemeye rastlanıyor ve bunun bir amaca hizmet ettiği sanılıyor genel olarak. Ama hayvanlarda bunu normal gören aynı bilim insanları insanlarda bu davranışı anormal bulabiliyor.

Bağımlılık mı?

Toprak yemenin sakıncaları da var elbette. Topraktan geçen hastalıklar ya da kildeki toksik maddeler önemli bir sorun teşkil ettiği gibi, toprak yeme yoluyla tedavi edildiğini sandığımız besin eksikliklerine bizzat bu durumun kendisi de neden oluyor olabilir.
Toprak yeme başkalarından gizlenen bir alışkanlık haline de gelebilir. Young, bazılarının bu konuda madde bağımlılığıyla ilgili terminolojiye başvurduğunu söylüyor.


Kaynak : BBC
İnsanda toprak yeme isteği neden doğuyor? İnsanda toprak yeme isteği neden doğuyor? Reviewed by Kaan on Nisan 20, 2018 Rating: 5

Post AD

home ads