Bonobolar, biri haksızlığa uğradığında anlayıp tepki verebiliyor


Bonobolar saldırıya uğradıklarında yaygarayı koparıyor. Ancak bu durumun bir kışkırtmadan veya provokasyondan dolayı mı ortadan çıktığına yoksa doğal bir biçimde mi geliştiğine göre, çıkardıkları sesler değişiyor. Bu ayrım, kendilerine adaletsiz davranıldığında bunu hissedebildikleri önermesine dair bir delil niteliği taşıyor.



Görgü tanıkları veya bir olayın seyircileri kimi zaman araya giriyor, saldırıya uğrayan bireyi destekliyor veya teselli ediyor. Bu durum göz önüne alındığında da, bonoboların başkalarına da adil davranılıp davranılmadığına dair bir görüş geliştirdiklerini gösteriyor. Bugüne kadar insanlarda dahi, sözü geçen bu davranış ve görüş biçiminin eksik olduğunu söylemek çok da yanlış olmayacaktır.

İngiltere, Birmingham Üniversitesi’nden Zanna Clay, adil yargılama ve adalet kavramlarının temelinin muhtemelen bonobolar ile başlamış ya da bonobolarda mevcut olduğunu belirtiyor. Clay ve ekibi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde çekilmiş toplamda 800 saatlik iki ayrı bonobo grubu videolarını analiz ederek bu sonuçlara vardıklarını öne sürüyor.

Bir bonobo diğerine saldırdığında, çoğu zaman bunun açık bir nedeni oluyor; örneğin yemek için kavga etmek gibi. Bu ve benzeri durumların dışında da belli bir kışkırtıcı etki bulunmuyor ve ürettikleri çığlık tizleşerek sertleşiyor ve de  süresi uzuyor. Araştırmanın tüm detayları ve sonuçları Journal of Comparative Psychology dergisinde yayımlandı.

“Bonobolar, kendi sosyal normları dahilinde, onlara neyin olması ve neyin olmaması gerektiğinin farkında olabilirler. Bu durum göz önüne alındığında kendilerine bu düzenleri dahilinde neyin olabileceğinin de farkında oldukları anlaşılır. Örnek vermek gerekirse, sert bir oyun oynarken birinin suratımıza tokat atacağını bildiğimiz bir durumda, tokata verdiğimiz tepki içinde çıkardığımız ses normalden çok daha farklı oluşuyor. Böylelikle insanlar olarak yapıyor olduğumuz bir davranış biçimi ile de ilişkilendirmek mümkün görünüyor.” diyor Zanna Clay.

Kışkırtıcı bir etmen olmadan, nedensiz yapılan saldırılara karşı çıkarılan sesler ve feryatlar saldırgana geri çekilmesi için bir uyarı sinyali veya yardım çığlığı olarak düşünülebilir. Araştırmacılar ise bu çığlıkların üçüncü bir birey tarafından kavgada araya girme ve dışardan yardım eli uzatma davranışı olduğunu düşünüyor. Clay’e göre, bu feryatlar aynı zamanda saldırganın da tekrar benzer bir davranışın içine girmesine engel oluyor da olabilir.

Georgia State Üniversitesi’nden Sarah Brosnan’a göre de, bu araştırma; hem bireylerin sosyal beklentilerin tahribine ve saldırıya uğramasına karşı bir tepki gösterdiklerini ortaya çıkarması hem de bu şiddet davranışının ortaya çıktığına dair diğer bireyleri bilgilendirme ve sinyal gönderme isteğini tespit etmesi bakımından bir ilk olma özelliği taşıyor.


Kaynak : BilimFili
Bonobolar, biri haksızlığa uğradığında anlayıp tepki verebiliyor Bonobolar, biri haksızlığa uğradığında anlayıp tepki verebiliyor Reviewed by Kaan on Mayıs 23, 2018 Rating: 5

Post AD

home ads